Прв локално стечен случај на денга во Северна Македонија: Зар не сме следни?

Во последно време, светot е сведок на алармантен тренд: денга вирусот, некогаш ограничен само на тропските региони, се шири во области каде што порано не беше присутен. Неодамна, Вирџинија во САД пријави првиот локално стечен случај на денга — потврда дека оваа болест повеќе не е проблем само на далечните земји. Ова отвора серија прашања за Македонија: Дали сме подготвени за можен удир на овој вирус? Дали нашето здравство е во можност да го превенцира или контролира неговото ширење?

Денга вирусот: Тиха, но смртно опасна закана

Денгата е вирусна инфекција која се пренесува преку комарци од родот Aedes aegypti и Aedes albopictus (познат и како „азиски тиграст комарец“). Симптомите вклучуваат висока температура, силен бол во зглобовите, главоболка и осип, а во тешки случаи може да доведе до крвавење, шок или дури смрт. Според Светската здравствена организација (СЗО), бројот на случаи на денга во светот се зголемил осум пати во последните две децении.

Што е уште загрижувачко, климатските промени и глобалното загревање овозможуваат комарците да се прошират во региони каде што претходно не можеле да преживеат. Македонија, со својата умерена клима и често влажни лета, може да стане идеално живеалиште за овие инсекти.

Зар Македонија е во ризик?

Иако досега во Македонија не е пријавен локално стечен случај на денга, експертите предупредуваат дека ризикот е реален. Комарците од родот Aedes веќе се присутни во некои делови на Балканот, а со зголемувањето на меѓународните патувања, вирусот лесно може да стигне до нас. Додајте на тоа недостатокот на systematicна контрола на комарците и слабата свесност кај населението — и еквивалентот е временска бомба.

Во 2023 година, во Европска Унија биле пријавени над 130 локално стечени случаи на денга, главно во Франција, Италија и Шпанија. Ако трендот се одржи, Македонија може да се најде на листата на зафатени земји во наредните години.

Што можеме да научиме од Вирџинија?

Case-от во Вирџинија е важен аларм за сите земји со слична клима. Таму, властите брзо реагирале со:

• Зголемено надзор на комарците и тестирање на можни случаи;
• Јавни кампањи за едукација на населението за спречување на убоди;
• Соработка со меѓународни институции за пратење на ширењето на вирусот.

Македонија би требало да ги следи овие чекори. Денес, нашето здравство се соочува со бројни предизвици, но превенцијата од денга не смее да биде занемарена.

Акции што може да ги преземеме сега

Спречувањето на денга е колективна одговорност. Еве што може да се направи на ниво на општество и поединци:

1. Контрола на комарците: Редовно празнете садови со stoечка вода (како што се кофи, саксии или гуми), каде што комарците ги полагаат јајцата.
2. Заштита на живеалиштата: Користете мрежи на прозорците и вратите, а во ризичните области — и репеленти.
3. Едукација: Учете се за симптомите на денга и пренесувањето на вирусот. Ако имате симптоми по патување во ризична земја, веднаш се јавете кај лекар.
4. Јавна здравствена политика: Владата треба да инвестира во надзорни системи и брзи тестови за рано откривање на случаи.

Денгата не е само медицински проблем — тоа е социјален и еколошки предизвик. Ако не дејствуваме сега, може да биде прекасно.

Заклуок: Време е за дејство

Случајот во Вирџинија е уште една потсетник дека светот е помал отколку што мислиме. Болестите не познаваат граници, а климатските промени ги прават сè понепредвидливи. Македонија има можност да се подготви пред да биде зафатена — но за тоа е потребна хитна и координирана акција од властите, здравствениот сектор и граѓаните.

Не чекајме дотогаш да имаме прв случај за да дејствуваме. Превенцијата е најдобрата одбрана.

Source: washingtonpost.com via Google News